كريم زمانى جعفرى

مقدمهء مؤلف 2

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى)

مقدمهء مؤلف بسم الله النور كتاب مستطاب نهج البلاغه كه گزيده اى است از سخنان درخشان و حكمت بار مولى الموحدين و سيج العارفين على بن ابيطالب ( ع ) ، كتابى جامع و وافى در علوم متعاليه و معارف ساميهء الهى و اخلاق و اجتماع و انسان و سياست مدن و . . . است . و از حيث شيوه و سياق كلام در ذروهء اعلاى بلاغت و فصاحت قرار دارد . دانشمندان و انديشوران مسلمان از همان آغاز به اهميت كلام امام پى بردند و به گردآورى و حفظ و حراست آن همت گماردند . از اين رو ، دهها تن از دانشمندان متضلع در علوم و فرزانگان متفور در حكمت و معرفت ، خطبه ها و نامه ها و كلمات قصار آن حضرت را پيش از سيد رضى گردآورى كرده بودند كه اسامى برخى از آنان بدين قرار است : نصر بن مزاحم منقرى ، محمد بن عمر واقدى ، مسعودى ، محمد بن يعقوب كلينى ، ابن بابويه ، يعقوبى ، طبرى ، شيخ مفيد ، جاحط ، ابن قتيبهء دينورى ، ابوهلال عسكرى ، ابوالفرج اصفهانى و ابن مسكويه رازى . همچنين در شرح الفاظ و عبارات آن نيز افزون بر 350 ترجمه و شرح به زبان عربى و غيره نوشته شده است كه غالبا به بحث و فحص و تحقيق و تدقيق در الفاظ و مفردات آن پرداخته اند . شرح نهج البلاغهء قطب الدين راوندى و ابن ابى الحديد و ابن ميثم بحرانى از متقدمين و شرح نهج البلاغه شيخ محمد عبده و صبحى صالح از متأخرين است . البته ناگفته نماند كه جرج جرداق مسيحى در اين عرصه ، كارهايى در خور توجه دارد و زكى مبارك نيز در كتاب النثر الفنى خود ، ابعادى از فصاحت و گوشه هايى از بلاغت كلام امام على ( ع ) را نشان داده است . شيخ محمد عبده در مقدمهء شرح خود مى گويد : « در اين كتاب شريف ، الفاظى شگفت يافت مىشود بى آنكه نامأنوس باشد و عباراتى استوار ديده مىشود بى آنكه پيچيده و مغلق بنمايد ، و اگر خواننده ، مفهوم پاره اى از مفردات يا مضامين پاره اى از جملات را در نمى يابد ، اين نارسايى از واژه هاى نهج البلاغه نيست . بلكه از كاستى و نقص